مدل پارادایمی حاصل از تحلیل کیفی (نظریه‌ی داده‌بنیاد) چگونه به سازه‌های پرسشنامه ترجمه شد، و فرضیه‌های شش‌گانه‌ی رساله بر داده‌ی نمونه‌ی نهایی (۳۳۰ پاسخ) چه نتیجه‌ای دادند.
هر عنصر مدل پارادایمی رساله، یک سازه‌ی مشخص در پرسشنامه و مدل PLS-SEM دارد.
| عنصر مدل پارادایمی | مفهوم در رساله | سازه | ابعاد (کد) | گویه | CR | AVE |
|---|---|---|---|---|---|---|
| شرایط علّی | چالش‌های انرژی کشور | CHL | CMG · CRT · CES · CEC · CEN · CSO | 17 | 0.927 | 0.430 |
| پدیده‌ی محوری | ناترازی برق | PNE | PNE | 2 | 0.881 | 0.788 |
| شرایط زمینه‌ای | ظرفیت‌های بوم‌سازگان | CAP | AIB · AKR · AHR · AFN · AGT | 13 | 0.913 | 0.447 |
| شرایط مداخله‌گر (تسهیل‌گر) | کیفیت حکمرانی و بستر نهادی | GOV | GLN · GCS · GKC · GPS · GGV · GIN | 17 | 0.951 | 0.535 |
| شرایط مداخله‌گر (بازدارنده) | بازدارنده‌های تحول | BAR | GCR · GRS | 7 | 0.904 | 0.575 |
| راهبرد | راهبری مسئله‌محور | MOS | MMV · MSP · MCP · MAM · MTR | 13 | 0.929 | 0.501 |
| پیامد | پیامدهای تحول بوم‌سازگان | OUT | OCT · OLM · ONM | 10 | 0.900 | 0.476 |
فرضیه‌های ۱، ۲ و ۵ با مسیرهای مستقیم مدل مشترک‌اند؛ فرضیه‌های ۳ و ۶ (اثر تعدیل‌گر/تعاملی) و فرضیه‌ی ۴ (زیرمؤلفه‌های راهبری) با آزمون‌های تکمیلی بررسی شدند.
| فرضیه‌ی رساله | مسیر / آزمون | برآورد | فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪ | نتیجه | توضیح |
|---|---|---|---|---|---|
| فرضیه ۱بین چالش‌های انرژی کشور و ناترازی برق رابطه‌ی مثبت و معنادار وجود دارد. | H1 · CHL ← PNE | β = 0.392 | [0.316, 0.491] | تأیید شد | ضریب مسیر مستقیم؛ بوت‌استرپ ۵٬۰۰۰ تکراری |
| فرضیه ۲بین ظرفیت‌های بوم‌سازگان و تحول نوآوری در ترازسازی مسئله‌ی برق رابطه‌ی مثبت و معنادار وجود دارد. | H7 · CAP ← OUT | β = 0.211 | [0.121, 0.304] | تأیید شد | اثر مستقیم، با کنترل حکمرانی، بازدارنده‌ها و راهبری |
| فرضیه ۳چالش‌های بوم‌سازگان (بازدارنده‌ها) رابطه‌ی ظرفیت‌ها و تحول نوآوری را تحت تأثیر قرار می‌دهند (تعدیل‌گری). | CAP × BAR ← OUT | β(int) = −0.043 | [−0.131, 0.048] | تأیید نشد | بازدارنده‌ها اثر مستقیم منفی معنادار دارند (H9) اما شیب اثر ظرفیت را تغییر نمی‌دهند |
| فرضیه ۴بین مدیریت شناختی مسئله و شکل‌گیری کنش‌های هماهنگ و مسئله‌محور رابطه‌ی مثبت و معنادار وجود دارد. | مدیریت شناختی ← کنش‌های هماهنگ | β = 0.613 | [0.539, 0.678] | تأیید شد | همبستگی ساده r = 0.691؛ ضریب پس از کنترل CAP و GOV؛ مدیریت شناختی = MMV+MSP، کنش‌ها = MCP+MAM |
| فرضیه ۵بین نظام راهبری مسئله‌محور و تحول نوآوری در ترازسازی مسئله‌ی برق رابطه‌ی مثبت و معنادار وجود دارد. | H6 · MOS ← OUT | β = 0.358 | [0.260, 0.449] | تأیید شد | قوی‌ترین مسیر مستقیم به پیامدها (f² = 0.171) |
| فرضیه ۶تعامل ظرفیت‌های بوم‌سازگان و نظام راهبری مسئله‌محور بر تحول نوآوری رابطه‌ی معنادار دارد. | CAP × MOS ← OUT | β(int) = 0.029 | [−0.067, 0.128] | تأیید نشد | هر دو اثر اصلی معنادارند؛ اثر هم‌افزایی (ضرب‌شونده) جدا از آن‌ها دیده نشد |
در متن اولیه، این دو فرضیه با عبارت‌هایی مانند «تحت تأثیر قرار می‌دهند» و «تعامل» بیان شده بودند و منظور مدل کیفی را دقیق نمی‌رساندند. ادعای گزاره‌های ۳ و ۵ این است که ظرفیت‌ها به‌تنهایی کافی نیستند و تبدیل آن‌ها به نتیجه به شرایط مداخله‌گر و نظام راهبری بستگی دارد، نه اینکه اثرها در هم ضرب شوند. صورت‌بندی دقیق‌تر زیر همین ادعا را بیان می‌کند.
| فرضیه | صورت دقیق‌تر | مسیر / آزمون | برآورد | فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪ | نتیجه |
|---|---|---|---|---|---|
| فرضیه ۳ظرفیت‌های بوم‌سازگان به‌تنهایی برای تحول کافی نیستند؛ شرایط مداخله‌گر میزان تبدیل آن‌ها به راهبری مسئله‌محور و تحول را تعیین می‌کند. | ۳-الف. شرایط تسهیل‌گر (کیفیت حکمرانی و بستر نهادی) بر راهبری مسئله‌محور و بر تحول اثر مثبت دارند. | H4 · GOV ← MOS H8 · GOV ← OUT | β = 0.299 β = 0.235 | [0.208, 0.390] [0.138, 0.331] | تأیید شد |
| ۳-ب. شرایط بازدارنده (غلبه‌ی حکمرانی بحران‌محور، ریسک‌ها و مقاومت‌ها) بر راهبری مسئله‌محور و بر تحول اثر منفی دارند. | H5 · BAR ← MOS H9 · BAR ← OUT | β = −0.215 β = −0.150 | [−0.308, −0.131] [−0.234, −0.066] | تأیید شد | |
| فرضیه ۶ | ظرفیت‌های بوم‌سازگان و نظام راهبری مسئله‌محور مکمل یکدیگرند: هر دو بر تحول اثر مستقیم دارند، و راهبری بخشی از اثر ظرفیت‌ها را با تبدیل آن‌ها به اقدام هدفمند به تحول می‌رساند (میانجی‌گری جزئی). | H7 · CAP ← OUT H6 · MOS ← OUT CAP ← MOS ← OUT (اثر غیرمستقیم) | β = 0.211 β = 0.358 0.098 · VAF = 31.7٪ | [0.121, 0.304] [0.260, 0.449] [0.056, 0.149] | تأیید شد |